António Guterres is de rook en de spiegels beu. De VN-chef wil dat AI-bedrijven schoonmaken. Over hun ecologische voetafdruk. Op dit moment.
Terwijl Europa gebukt gaat onder de tweede hittegolf dit seizoen, stond hij in Londen en legde een brute realiteit bloot. We hebben zojuist elf van de warmste jaren in de menselijke geschiedenis doorstaan. Het is geen voorspelling. Het is het record.
“De klimaatchaos versnelt voor onze ogen.”
De energiecrisis voedt zichzelf. Gevoed door de oorlog in het Midden-Oosten. Het legt een wereld bloot die verslaafd is aan koolwaterstoffen. Guterres ziet twee crises, maar is eigenlijk één. Fossiele brandstoffen. De rode draad.
Het AI-transparantiemandaat
Dus wat is de oplossing? Transparantie. Meer specifiek lanceerde Guterres het AI Environmental Transparency Initiative.
AI-bedrijven moeten de vuile cijfers publiceren. De koolstofvervuiling. Het waterverbruik. Het land dat ze in stukken hakken om deze digitale monsters van stroom te voorzien. Tegenstanders van AI hebben ons al gewaarschuwd. Datacenters groeien te snel.
Denk aan de schaal.
Uit een recente VN-studie zijn enkele zware cijfers naar voren gekomen. Tegen 2025 zullen AI-datacenters meer elektriciteit verbruiken dan elk land behalve de top tien. Tegen 2030? Dat aantal daalt tot slechts vijf. Ze gingen van vorig jaar 1,5 procent van de elektriciteit in de wereld naar bijna 3 procent in vijf korte jaren.
Watergebruik. Energieverbruik. Vervuiling. De verwachting is dat dit allemaal binnen vier jaar zal verdubbelen.
Guterres is boos over de stilte.
“Geen verborgen kosten meer.”
Nooit meer de lasten afwentelen op mensen die niet kunnen betalen. Lokale gemeenschappen zien deze servermagazijnen ontstaan. Ze zien niets. Ze weten niets.
Ook de VN-chef wil een toezegging. Alleen hernieuwbare energie. Tegen 2030. Wind. Zonne. Dat is de balk.
De zwarte doos van stroom voorzien
Het is daar een puinhoop.
Amazon en Google praten een goed spel over schone energie. Nucleair? Misschien. Zonne? Ja. Maar de haast om AI te bouwen heeft deze beloften verschroeid. De uitstoot van broeikasgassen stijgt enorm. Verbranding van steenkool, olie, gas.
De wiskunde is grimmig. Momenteel levert steenkool 30 procent van de elektriciteit voor datacenters wereldwijd. Hernieuwbare energiebronnen? Slechts 27 procent. Aardgas kost 26 procent. Kernenergie zit op 15 procent.
Hernieuwbare energiebronnen zullen de komende vijf jaar de helft van de vraag dekken. Op zijn best.
Er is natuurlijk hoop. AI zou uiteindelijk kunnen helpen. Netwerken optimaliseren. Emissies terugdringen. Misschien.
Een getipte planeet
Het VN-alarm blijft rinkelen.
Guterres vertrekt binnenkort naar Turkije voor COP. Hij wil dat de wereld onder de in Parijs vastgestelde grens van 1,5 graad blijft. Vorig jaar was slecht. Het was de eerste keer dat het driejarig gemiddelde deze grens overschreed.
“Elk land moet te veel leveren.”
Snijd methaan. Het is erger dan CO2. Verminder de afhankelijkheid van vuilere brandstoffen.
Goed nieuws? Zonne- en windenergie zijn vorig jaar goedkoop genoeg geworden om de totale vraaggroei te verslaan. Hernieuwbare energiebronnen treffen ruim een derde van de mondiale elektriciteitsmix. Steenkool daalde tot onder datzelfde niveau. China is de drijvende kracht. Europa volgt.
Maar dan zijn er nog de Verenigde Staten.
Onder Trump wordt de deal omgedraaid. Steenkool is weer in de mode. Hernieuwbare energie wordt bezuinigd. Het is een energiecrisis die nog erger wordt door de oorlog in Iran. Guterres noemt het de ‘moeder van alle energieschokken’.
Wij balanceren op de rand van een mes. De AI-industrie groeit. De planeet brandt.
Hebben wij een keuze?
